A Deputación e FADEMUR homenaxean ás mulleres do rural en Pontedeume

A veterana poeta e labrega de Agrón (Ames) Filomena Fraga, a gandeira de Ortigueira  Rosa Carrodeguas, a xornalista de SER Galicia Lara Salgado, e o proxecto  Entrelampo de Santiago reciben osrecoñecementos deste ano.

Pontedeume acolleu este ano o acto central de conmemoración do Día Internacional das Mulleres Rurais, organizado pola Deputación da Coruña e FADEMUR Galicia, nun encontro que reuniu a máis de 400 mulleres chegadas de todas as comarcas da provincia e que contou coa asistencia do presidente provincial, Valentín González Formoso, o alcalde de Pontedeume, Bernardo Fernández, a presidenta e a secretaria xerral de Fademur Galicia, Verónica Marcos e Rosa Arcos, e o secretario xeral de Unións Agrarias, Roberto García.

 A xornada serviu para poñer en valor o papel decisivo das mulleres no desenvolvemento económico, social e cultural do medio rural e para recoñecer o labor de quen, día a día, mantén vivo o territorio. “As mulleres que sementaron, que criaron, que coidaron, que ensinaron, que transmitiron saberes, que puxeron en pé familias, aldeas e comunidades enteiras”, resumiu o presidente da Deputación, Valentín González Formoso, que no seu discurso  quixo recoñecer “ás nosas nais, avoas, veciñas…a esa forza anónima e discreta, pero inmensa, das mulleres do rural que contribuíron a construír a Galicia que hoxe somos e que nunca tiveron un recoñecemento público, pero o que o merecen máis que ningúen”.

O presidente da Deputación afirmou que “Galicia ten no rural unha fonte inmensa de oportunidades”, pero advertiu da necesidades de impulsar políticas que revertan a situación de abandono histórico do rural, que preveñan os incendios e que o “doten de máis e mellores servizos públicos, infraestruturas e oportunidades de emprego que permitan establecer no rural proxectos de vida”.

Neste marco, lembrou “o compromiso real” da Deputación coa igualdade e o desenvolvemento do rural a través de programas concretos como o Plan Único (POS+), que financiou máis de 4.600 obras e miles de servizos nos concellos, mobilizando 834 millóns de euros da provincia na última década, ou o Plan de Emprego Local (PEL), que contribuíu á creación de máis de 8.000 empregos e apoiou centos de proxectos emprendedores, moitos deles liderados por mulleres en pequenos municipios da provincia.

Formoso tamén insistiu en que “falar de igualdade é falar de desenvolvemento”, e subliñou a importancia de acompañar ás mulleres rurais “non só con palabras, senón con políticas reais que melloren a súa calidade de vida, que lles permitan emprender, formarse, e decidir quedarse no seu territorio con dignidade e con oportunidades”.

“Hai a quen lle molesta que falemos de igualdade, pois imos a seguir avanzando porque conseguimos moito nestes anos, pero queda moito por seguir avanzando”, afirmou.

A secretaria xeral de FADEMUR Galicia, Rosa Arcos, afirmou que “hoxe estamos aquí para falar de Mulleres, de Organización, do Rural, de Asociacionismo, de Igualdade, de Memoria e de Avance, e todas as as iniciais destas palabras forman un precioso nome de muller: Moraima, co que queremos celebrar este Día da Muller Rural en Pontedeume”.

Tanto Rosa Arcos como Verónica Marcos, presidenta de Fademur Galicia, lembraron que a entidade cumprirá 20 anos en 2026 “reivindicando un futuro mellor para o rural e representando os intereses das mulleres, que son o motor do rural galego”. 

O alcalde Pontedeume, Bernardo Fernández, deu a benvida ás centos de mulleres de toda a provincia que hoxe se congregaron no municipio “para reivindicar e para celebrar” e agradeceu  a súa contribución decisiva ao desenvolvemento do noso rural.

Recoñecementos ás Mulleres Rurais 2025

Durante o acto, entregáronse os Recoñecementos ás Mulleres Rurais 2025, impulsados pola Deputación da Coruña, que poñen en valor a contribución das mulleres e das iniciativas que transforman, dinamizan e fortalecen o medio rural.

A xornalista de SER Galicia Lara Salgado foi distinguida polo seu compromiso coa información e a comunicación desde o territorio. Graduada en Xornalismo e Dereito, Salgado destacou este ano pola súa cobertura rigorosa e próxima dos incendios que asolaron o sur da provincia de Ourense, ofrecendo unha información útil, humana e comprometida coa xente do rural. O presidente da Deputación, Valentín González Formoso, entregoulle o galardón subliñando “a súa profesionalidade e a súa sensibilidade á hora de dar voz a quen máis o necesita”.

O segundo recoñecemento foi para o proxecto Entrelampo,en Santiago de Compostela,  unha iniciativa de economía social que aposta pola inclusión laboral de persoas con problemas de saúde mental a través da produción agroecolóxica e do emprego sostible. A asociación, que comercializa produtos de proximidade baixo marcas tan simbólicas como Avoa Hortensia, Xema ou Clara, foi premiada pola súa contribución a un rural máis inclusivo, solidario e respectuoso co medio ambiente. O alcalde de Pontedeume e deputado provincial, Bernardo Fernández Piñeiro, foi o encargado de facer entrega do recoñecemento a Concepción Docampo Sanromán e Juan Soriano Barceló, representantes de Entrelampo.

Tamén foi recoñecida Rosa Carrodeguas, gandeira de Ortigueira, polo seu compromiso co sector primario e o territorio. Pioneira en poñerse á fronte dunha explotación de vacún de carne nunha comarca de gran valor ambiental, Rosa destacou polo seu traballo incansable en defensa dos prezos xustos e pola súa implicación sindical e asociativa a través de Unións Agrarias e da Asociación de Mulleres Rurais Ortegalia. O secretario xeral de Unións Agrarias, Roberto García González, fixo entrega deste galardón, recoñecendo nela “un símbolo da forza e da perseverancia das mulleres do rural galego”.

O último dos recoñecementos foi para Filomena Fraga, poeta e labrega de Agrón, no concello de Ames, que aos seus case cen anos é exemplo de sabedoría, resistencia e compromiso coa igualdade. Vinculada á creación da Escola Familiar Rural da súa parroquia e defensora da educación como ferramenta de liberdade, Filomena encarna o espírito das mulleres que abriron camiño e inspiraron xeracións. Por motivos de saúde non puido asistir ao acto, mais enviou unha mensaxe en vídeo chea de ánimo e esperanza. A presidenta de FADEMUR Galicia, Verónica Marcos Arrojo, entregou o premio en nome de todas as mulleres rurais galegas.

“As mulleres son o motor do rural”

Durante o evento, tanto FADEMUR como a Deputación da Coruña coincidiron en que o emprendemento feminino e o asociacionismo son claves para frear o despoboamento e garantir o futuro do rural, promovendo servizos, emprego e oportunidades en igualdade. “As mulleres son o motor do rural e, sen elas, non hai futuro posible para as nosas aldeas”, concluíu González Formoso.

O acto, que contou tamén coa participación musical da regueifeira Lupe Blanco, rematou cunha emotiva homenaxe a todas as mulleres que fan posible un rural vivo, sostible e igualitario.